Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (43.32 KB, 7 trang )


Bạn đang xem: Giáo án lập luận trong văn nghị luận lớp 10

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10LẬP LUẬN TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬNA/. Mục tiêu bài học: Giúp HS:- Củng cố và nâng cao hiểu biết về yêu cầu và cách thức xây dựng lập luận đã học ởTHCS:khái niệm về lập luận, cách xác định luận điểm, tìm kiếm luận cứ và sử dụng cácphương pháp lập luận.- Xây dựng được lập luận trong bài nghị luận.B/. Tiến trình tổ chức dạy học:I/. Ổn định: + Sĩ số, vệ sinh, ánh sáng lớp học.+ Nhắc học sinh gấp tập lại để kiểm tra.II/. Kiểm tra bài:1/. Đọc diễn cảm đoạn trích “Nỗi thương mình”?2/. Nỗi đau tủi nhục của Kiều được thể hiện như thế nào trong đoạn trích “Nỗi thươngmình”?III/. Bài mới:Bài học hôm nay sẽ giúp các em củng cố và nâng cao hiểu biết về yêu cầu và cáchthức xây dựng lập luận đã học ở THCS.Hoạt động của Thầy và TròNội dung cần đạtI/. Khái niệm về lập luận trong bài văn nghịluận:? Gọi HS đọc đoạn văn trong SGK tr 109?1/. Đọc đoạn văn:? Kết luận(mục đích)của lập luận là gì?
2/. Trả lời:a/. Kết luận của lập luận: thuyết phục đốiphương từ bỏ ý chí xâm lược.(Nay…được)? Để dẫn tới kết luận đó, tác giả đã đưa rab/. Để dẫn tới kết luận đó, tác giả đã sửnhững lí lẽ hoặc dẫn chứng(luận cứ)nào?dụng:- Lí lẽ 1: “Người…thôi”- Lí lẽ 2: “Được… lớn”- Lí lẽ 3: “Mất …thôi”? Thế nào là lập luận??c/. Lập luận: Ghi nhớ SGK tr111Cách xây dựng lập luận phải tiến hành II/. Cách xây dựng lập luận:theo mấy bước? Kể ra?? Luận điểm là gì?
1/. Xác định luận điểm:- Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng,Gọi HS đọc bài văn “Chữ ta”quan điểm trong bài văn nghị luận.- Đọc bài văn? Bài văn bàn về vấn đề gì?- Trả lời+ Bài văn bàn về vấn đề:Thái độ tự trọngtrong việc sử dụng “Chữ ta”.? Quan điểm của tác giả về vấn đề đó?+ Quan điểm của tác giả:?Bài văn có bao nhiêu luận điểm?TìmKhi thật cầnthiết mới dùng tiếng nước ngoài.
các luận điểm đó?+ Luận điểm:● Tiếng nước ngoàiđang lấn lướt tiếng Việttrong các bảng hiệu, quảng cáo ở nước ta.● Một số trường hợp tiếng nước ngoài đượcđưa vào báo chí một cách không cần thiết,gây thiệt thòi cho người đọc.2/. Tìm luận cứ:- Luận cứ:?Đọc đoạn văn ở mục I và bài văn “Chữ phục.Lí lẽ và bàng chứng thuyếtta”?? Tìm các luận cứ cho mỗi luận điểm?- Tìm các luận cứ cho mỗi luận điểm:+ Văn bản I (xem phần 2b mục I)+ Văn bản II:Luận điểm1● “Chữ nước ngoài…thắng cảnh”● “Đi đâu…Triều Tiên”● “Trong khi đó…nước khác”Luận điểm 2● “Có một số…rất đẹp”● “Những…cần đọc”● “Trong khi đó…thông tin”
? Cho biết đâu là luận cứ lí lẽ, đâu là bằng - Nhận xét:chứng thực tế?+ Văn bản I:Luận cứ lí lẽ+ Văn bản II: bằng chứng thực tế.3/. Lựa chọn phương pháp lập luận:- Phương pháp lập luận là cách thức lựachọn, sắp xếp luận điểm, luận cứ sao cholập luận chặt chẽ và thuyết phục.?Đọc lại đoạn văn ở mục I và bài văn“Chữ ta”, xác định và phân tích các phương - Xác định và phân tích phương pháp lậppháp lập luận được vận dụng?luận:+ Văn bản I: Phương pháp diễn dịch vàquan hệ nhân quả.● Bắt đầu bằng câu mang ý nghĩa khái quát“Nay … thôi” Kết luận “Nay … được”● Ý câu đầu và câu cuối có quan hệ nhânquả.+ Văn bản II: Phương pháp quy nạp và so
sánh đối lập● Từ hai luận điểm Kết luận “Phảichăng…suy ngẫm”● So sánh đối lập “Trong khi đó…”- Một số phương pháp lập luận khác:phương pháp loại suy, phương pháp phảnđề, phương pháp nguỵ biện…?Kể thêm một số phương pháp lập luậnthường được sử dụng trong văn bản nghịluận?-Phương pháp loại suy:Dựa vào sự sosánh hai hoặc hơn hai đối tượng, chúng tatìm ra được những thuộc tính giống nhaunào đó chúng có những thuộc tính giốngnhau khác.VD:+ Gà là gia cầm, có lông vũ, đẻtrứng…+ Ngan là gia cầm, có lông vũ, đẻtrứng, có thể bay ngắn trên mặt đất
Kết luận:Gà cũng có thể bay ngắn trênmặt đất.-Phương pháp phản đề:là phương phápxuất phát từ một kết luận có sẵn(sai hoặcđúng) để suy ra một kết luận khác(sai hoặcđúng). Kết luận chung có thể đúng hoặc sai.VD:+ Cây nào cũng ra hoa để kết trái.Kết luận:Kể cả hoa đào trên cành đàongày tết(sai).+ Không phải cây nào cũng ra hoa để kếttrái. Kết luận:Tất cả các cây đào như

Xem thêm:

vậy(sai).-Nguỵ biện:là phương phát xuất pháttừ một thực tế hiển nhiên nào đó để suy ranhững kết luận chủ quan nhằm bác bỏ ý kiếncủa đối phương. Kết luận chung có thể đúngkhi chỉ dừng lại ở bề mặt hiện tượng, sai khixem xét một cách toàn diện và bản chất.VD:Một hạt cát chưa phải là sa mạcNhiều hạt cát cũng chưa phải là samạc.Vô cùng nhiều hạt cát cũng chưa phảilà sa mạc.Kết luận:Trên hành tinh này không hề cósa mạc.Gọi HS đọc yêu cầu bài luyện tậpGVhướng dẫnHS làm bài.* Ghi nhớ:
SGK tr111III/. Luyện tập:1/. Tìm và phân tích các luận điểm, luận cứvà phương pháp lập luận:- Luận điểm:chủ nghĩa nhân đạo trongvăn học trung đại rất phong phú đa dạng.- Luận cứ:+ Luận cứ lí lẽ:chủ nghĩa nhân đạo thểhiện ở lòng thương ngươi, lên án tố cáonhững thế lực chà đạp lên con người…+ Luận cứ thực tế:liệt kê các tác phẩm cụthể giàu tính nhân đạo trong văn học trungđại Việt Nam từ văn học Phật giáo thời Lí VH thế kỉ XVIII-giữa thế kỉ XIX.2/. Tìm luận cứ làm sáng tỏ luận điểm:-Đọc sách đem lại cho ta nhiều điều bổ
ích:+ Tích luỹ và mở rộng tri thức về tự nhiênvà xã hội.+ Khám phá bản thân để hiểu:mình là ai,đang quan hệ với ai, trong hoàn cảnh nào…+ Khơi dậy khát vọng sáng tạo.+ Học cách dùng từ, đặt câu diễn đạt…-Môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề:+ Rừng bị tàn phá, đất đai bị sa mạc hoá lũ bùn, lũ quét.+ Không khí ô nhiễm bởi khói bụi, chất độchại…  gây ra nhiều căn bệnh hiểm nghèo.+ Nguồn nước bị ô nhiễm do nước thảicông nghiệp, nước sinh hoạt.+ Đại dương ô nhiễm, nguồn lợi hải sản cạnkiệt.- VHDG là những tác phẩm nghệ thuậtngôn từ truyền miệng:+ VHDG là những tác phẩm nghệ thuậtngôn từ.+ VHDG là những tác phẩm nghệ thuật
truyền miệng.3/. Chon một trong các luận điểm vừa xâydựng ở bài tập 2 để viết thành một đoạn văn(GV hướng dẫn HS về nhà làm)IV/. Củng cố: Gọi 1, 2 HS:1/. Thế nào là lập luận?2/. Kể tên các loại phương pháp lập luận?V/. Dặn dò: Học bàiChuẩn bị bài “Chí khí anh hùng”Giáo viên nhận xét và xếp loại tiết học.


Tài liệu liên quan


*
Giao an Hình học 10 tuan 29 2 317 0
*
Giao an Hình học 10 tuan 29 2 210 0
*
Giáo án tiếng việt 3 tuần 29 bài chính tả nghe viết buổi học thể dục, viết tên người nước ngoài, phân biệt sx, ininh 2 434 0